W przypadku braku efektu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, to jest dalszego niewykonania obowiązku zgodnie z art. 127 i następne ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2019 r. poz. 1438 z późn. zm., dalej jako: u.p.e.a.) organ administracji architektoniczno – budowlanej lub organ nadzoru budowlanego powinien zastosować wykonanie zastępcze. Wykonanie zastępcze stosowane jest, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt.

Częstym problemem organów nadzoru budowlanego i organów administracji architektoniczno-budowlanej jest niewykonywanie przez zobowiązanych (inwestorów, właścicieli lub zarządców obiektów) nałożonych przez nich obowiązków (wykonania rozbiórki całości lub części obiektu, wykonania robót albo przedłożenia ocen lub ekspertyz technicznych). W takich przypadkach organy mają do dyspozycji jedynie dwa środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze.

Złożenie oferty do ogłoszenia o wykonaniu zastępczym wymaga zalogowania się do serwisu eWykonania Zastępcze za pośrednictwem węzła krajowego. Utworzone przy pierwszym logowaniu konto Użytkownika wymaga samodzielnego dodania Podmiotu, w imieniu którego oferta ma być złożona. Dane firmy mogą zostać pobrane automatycznie lub wpisane ręcznie.
Po wyborze ogłoszenia, jako zalogowany użytkownik, należ wybrać opcję 'Złóż ofertę', uzupełnić wymagane informacje w formularzu i zatwierdzić poprzez naciśnięcie "Wyślij ofertę". Po wysłaniu pojawi się potwierdzenie tej czynności w postaci komunikatu.

W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego, organ egzekucyjny ma do dyspozycji dwa środki egzekucyjne, tj. grzywnę w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze, przy czym co do zasady grzywna może zostać nałożona tylko raz.

Jeśli więc pomimo nałożenia grzywny, zobowiązany nie wykona obowiązku w wyznaczonym terminie, organ egzekucyjny powinien zastosować wykonanie zastępcze.

Zastosowanie wykonania zastępczego następuje poprzez wydanie postanowienia.

Wykonanie zastępcze wiąże się z wyborem wykonawcy. W tym celu, organ egzekucyjny może zamieścić ogłoszenie w portalu eWZ, otrzymać oferty potencjalnych wykonawców, porównywać je, negocjować i wybrać najlepszą z nich.

Mając na uwadze, że już w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego należy podać przybliżoną kwotę kosztów, a także, nie później niż w ciągu 30 dni wskazać wykonawcę, organ może skorzystać z eWZ jeszcze przed wydaniem postanowienia.

Warto pamiętać, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje szereg rozwiązań umożliwiających organowi egzekucyjnemu uzyskanie od zobowiązanego zaliczek i zwrotu kosztów wykonania zastępczego.

Portal eWZ będzie rozwijany w celu usprawnienia ustaleń i obsługi umowy oraz rozliczeń z wykonawcą.